Niezależnie od podziału systematycznego kaktusów, który omówiono w końcowym rozdziale
książki, rośliny te można zaliczyć do dwu grup. Jedną grupę stanowią kaktusy rosnące
bezpośrednio na powierzchni ziemi, a korzenie ich rozwijają się w gruncie. Nazywamy je
kaktusami naziemnymi. Należy do nich przeważająca większość gatunków. Są to typowe kaktusy
o mięsistych pędach, z areolami, z których wyrastają ciernie lub choćby włosy. Drugą grupę
stanowią kaktusy zamieszkujące korony drzew. Nazywamy je kaktusami epifity cznymi lub
epifitami. Kaktusy te rosną w wilgotnym środowisku, zwykle na terenie puszcz. Korzeniami
wczepiają się one w korę drzew i wykorzystują próchnicę, która gromadzi się w załamaniach
konarów itp. Od roślin pierwszej grupy różnią się one budową pędów. Pędy te bywają albo
cienkie, wydłużone albo rozszerzające się na podobieństwo liści, jasnozielone. Epifity mają
skłonność do tworzenia korzeni na różnych odcinkach pędów. Część korzeni zwisa swobodnie
ku dołowi; mogą one pobierać wodę z rosy, która w ojczystych puszczach jest bardzo obfita.
Obydwie grupy kaktusów żyją w naturze w środowiskach całkowicie odmiennych. Również w
uprawie wymagają tak różnych warunków, że praktycznie nie ma możliwości uprawiania obydwu
grup w jednym miejscu. Dlatego pielęgnowaniu epifitów poświęcony jest odrębny rozdział
książki. Obecnie zajmiemy się wyłącznie kaktusami naziemnymi.